Ponad połowa dyrektorów szkół niepublicznych negatywnie ocenia sytuację w oświacie, co trzeci uważa z kolei, że nie jest ona ani dobra, ani zła. Zastrzeżenia dyrektorów dotyczą m.in. chaotycznych zmian w prawie, które wpływają na pracę szkoły. Nastroje osób zarządzających szkołami już po raz 17. zbadało Społeczne Towarzystwo Oświatowe.
Większość ankietowanych dyrektorów szkół niepublicznych (52%) oceniła sytuację w oświacie jako raczej złą lub zdecydowanie złą. Co trzeci (33,3%) stwierdził z kolei, że nie jest ona ani dobra, ani zła.
Respondenci upatrują problemów polskiej oświaty m.in. w chaotycznych i nieprzemyślanych zmianach wprowadzanych przez władze oświatowe, niedofinansowaniu oświaty, deficytach kadrowych oraz postępującym spadku prestiżu zawodu nauczyciela.
Wartość Indeksu Optymizmu wyniosła tym razem 13,3[1] – taki odsetek respondentów spodziewa się, że sytuacja oświaty poprawi się w kolejnych miesiącach. Tym samym optymistów nieznacznie przybyło (w trzech poprzednich edycjach stanowili oni mniej niż 10% badanych), ale równocześnie wzrósł odsetek pesymistów. Pogorszenia sytuacji w oświacie spodziewa się już bowiem ponad 1/3 ankietowanych (34,7% vs. 26,7% w czerwcu).
Swoje przewidywania respondenci uzasadniali m.in. nikłym zainteresowaniem zawodem nauczyciela wśród młodych ludzi, brakiem zmian o znaczeniu strategicznym oraz obawą przed kolejnymi, chaotycznymi poczynaniami władz oświatowych.
Koncentracja na zmianach w prawie
Ankietowani dyrektorzy wskazali kluczowe wyzwania w swojej pracy. Uwagę w tym kontekście zwraca duży odsetek ankietowanych, którzy do grona takich wyzwań zaliczyli reagowanie na zmiany w prawie, mające wpływ na pracę szkoły (45,3%). Oznacza to wzrost o ponad 10 p.p. w porównaniu z marcem br. (33,3%) i ponad 20 p.p. r/r (23,9%).
W najnowszej edycji badania była to trzecia najczęściej wybierana odpowiedź. Na pierwszych dwóch miejscach nie nastąpiły zmiany – nadal najważniejsze dla dyrektorów jest dbanie o stabilną sytuację kadrową (68%) i budżetową szkoły (64%).
– Śledzenie i reagowanie na zmiany w prawie jest ważne dla każdego, kto zarządza szkołą. W ostatnim czasie jednak to zadanie jeszcze awansowało na liście priorytetów dyrektorów szkół niepublicznych. Oprócz zmian w prawie, które dotyczą całej oświaty – często postrzeganych jako chaotyczne i nie do końca przemyślane – sen z oczu dyrektorów spędzają najnowsze propozycje legislacyjne, których efektem byłoby znaczące ograniczenie autonomii szkół niepublicznych. Na ten efekt wskazaliśmy w ramach konsultacji społecznych, przesyłając resortowi edukacji opinie w sprawie dwóch projektów zmian w ustawie Prawo oświatowe, opatrzonych skrótami UD222 i UD244. To projekty, które ograniczają m.in. prawo szkół niepublicznych do stosowania innych rozwiązań organizacyjnych niż te znane ze szkół publicznych. Uważamy, że taki krok będzie miał negatywny wpływ na różnorodność oferty edukacyjnej w Polsce – mówi Bartosz Tymiński, Prezes Społecznego Towarzystwa Oświatowego.
Zdaniem większości dyrektorów szkół niepublicznych, kondycja ich placówek jest raczej dobra (45,3%) lub zdecydowanie dobra (13,3%). Prawie co trzeci uczestnik badania (32%) ocenia, że nie jest ona ani dobra, ani zła. Ankietowani najczęściej twierdzą, że przez ostatni rok sytuacja ich szkół nie uległa zmianie (37,3%).
O badaniu: „Barometr Edukacji Niepublicznej”
Badanie pt. „Barometr Edukacji Niepublicznej” zostało zrealizowane metodą CAWI w dniach 25-28 sierpnia 2025 r. W ankiecie skierowanej do dyrektorów szkół niepublicznych wzięło udział 75 dyrektorów niepublicznych szkół podstawowych i ponadpodstawowych.
Społeczne Towarzystwo Oświatowe bada nastroje dyrektorów szkół niepublicznych od września 2021 r. Kolejne odsłony „Barometru Edukacji Niepublicznej” są realizowane co kwartał.
[1] W poprzednich trzech edycjach badania wartość Indeksu Optymizmu była następująca: 8,4 (14. edycja, grudzień 2024 r.), 9,4 (15. edycja, marzec 2025 r.), 7,5 (16. edycja, czerwiec 2025 r.)
