Warszawa: Uroczystość przy pomniku „Tędy przeszła Warszawa”

Społeczne Gimnazjum nr 4 im. Władysława Grabskiego STO
ul. Traktorzystów 16
02-495 Warszawa

4 października 2017 roku byliśmy w miejscu szczególnym – przy pomniku upamiętniającym Auffanglager Ursus.

2 października 1944 roku w zdewastowanych i opróżnionych przez hitlerowców halach zakładów Ursus Niemcy zorganizowali obóz przejściowy dla wypędzonych mieszkańców stolicy. Pierwszy transport ludności z Warszawy przybył już następnego dnia. Przez obóz przeszło około 60 tys. Warszawiaków.

Transporty wypędzonej ludności rozładowywano na stacji Ursus przy peronach, wzdłuż ustawionego szpaleru uzbrojonych Niemców. Potem przeprowadzano wszystkich na teren obozu Auffanglager Ursus, gdzie w Pawilonie I dokonywano selekcji. Obóz w Ursusie przeznaczony był dla ludności cywilnej.

Mieszkańcy Ursusa od początku włączyli się do akcji pomocy. Organizowano opiekę medyczną, utworzono szpital, dostarczano żywność, pomagano w ucieczkach. Wielu mieszkańców Ursusa zapewniło pod własnym dachem schronienie dla wypędzonych i uciekinierów, organizowało pomoc osobom poszukiwanym przez gestapo.

25 września 2015 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił 2 października Dniem Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy – mieszkańcach stolicy, którzy między sierpniem a październikiem 1944 roku zginęli w masowych egzekucjach i bombardowaniach bądź przeżyli gehennę wypędzenia z burzonego przez okupanta miasta. Większość z nich, szacuję się, że nawet do 650 tysięcy osób, trafiła do obozu przejściowego w Ursusie, Piastowie i Pruszkowie, skąd wywożeni byli na teren Generalnego Gubernatorstwa, do obozów koncentracyjnych i na przymusowe roboty na terenie III Rzeszy.

Nasza obecność w tym historycznym miejscu była hołdem dla bohaterów tamtych dni.

Elżbieta Rakoczy, Anna Kryńska, Uczniowie.